WYROK NSA O ŚWIADCZENIU 800 + PRZY PIECZY NAPRZEMIENNEJ W KONKUBINACIE

kartki

 
PIECZA NAPRZEMIENNA na dobre rozgościła się w polskim systemie prawnym – dla promila niewtajemniczonych piecza naprzemienna to swoista forma wykonywania władzy rodzicielskiej przez oboje rodziców w regularnych odstępach czasu – prościej np. 1 tydzień dziecko u mnie, jeden tydzień u Ciebie.


Jakkolwiek tydzień w samotności bez dzieci w domu brzmi kusząco😉, jako prawnik nie jestem zwolenniczką tej instytucji - uważam, że każde dziecko potrzebuje stałości swego środowiska życiowego i przewidywalności. Jeśli już, to jest to forma zdecydowanie dedykowana nastoletnim małoletnim lub rodzicom, których miejsca zamieszkania są na jednej „ośce” i bytność u jednego czy drugiego rodzica nie powoduje wyrwania dziecka z codziennego otoczenia i grupy rówieśniczej. 


I co najbardziej złożone w tej sytuacji – niestety bardzo często jest to koncept forsowany tylko i wyłącznie z powodu alimentów – by ich docelowo nie płacić do rąk rodzica wiodącego. Jakkolwiek i w tej materii jest już orzecznictwo zgodnie z którym, nie w każdy przypadku pieczy naprzemiennej alimenty się „wzajemnie znoszą”.


CO JEŚLI TAKA FORMA SPRAWOWANIA OPIEKI POJAWI SIĘ POMIĘDZY ŻYJĄCYMI W ROZŁĄCZENIU RODZICAMI DZIECKA ZE ZWIĄZKU NIEFORMALNEGO?


W sumie nic, do momentu kiedy nie wkroczy element finansowy, a dokładnie świadczenie wychowawcze 800 PLUS.
W przypadku rodziców rozwiedzionych, którzy wyrokiem rozwodowym ukonstytuowali sobie taką formę sprawowania pieczy – przepisy mówią jasno – „fifty-fifty”.
Co do rodziców z byłych związków nieformalnych, którzy rzadko regulują te kwestie sądownie, a jedynie na zasadzie dogadania się…Naczelny Sąd Administracyjny wbił kij w mrowisko (vide: Wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2025 r., I OSK 1990/23, LEX nr 3928368)


KONKLUDUJĄC W SKRÓCIE STANOWISKO NSA:

  1. NIE MA WYROKU, NIE MA PIECZY NAPRZEMIENNEJ:
    „Opieka (piecza) naprzemienna, jako związana z relacjami między rodzicami i dziećmi nie jest instytucją prawa administracyjnego, ale rodzinnego. (…) konieczność ustalenia opieki naprzemiennej na podstawie orzeczenia Sądu wiązać należy z tym, że do orzekania w sprawach wykonywania władzy rodzicielskiej uprawnione są sądy powszechne, zatem stwierdzenie, że dziecko pozostaje w opiece naprzemiennej właśnie zgodnie z orzeczeniem sądu, oznacza orzeczenie sądu powszechnego. (…) Dokonywanie przez organy samodzielnego ustalenia, czy dzieci znajdują się pod opieką naprzemienną oznaczałoby wkroczenie w zakres uprawnień sądu rodzinnego.”
    „(…) nawet zgodne oświadczenia rodziców o wspólnym sprawowaniu opieki nad dziećmi nie mogą zastąpić orzeczenia sądowego i tym samym stanowić dowodu w sprawie”.

  2. KTO PIERWSZY, TEN LEPSZY: 
    „(…) w niniejszej sprawie organy słusznie przyjęły, że o pierwszeństwie rodzica w przyznaniu mu prawa do świadczenia decyduje pierwszeństwo w złożeniu wniosku”.

Jakkolwiek, jako typowy cywilista praktyk, osobiście nie zgadzam się z tym stanowiskiem, to niestety my prawnicy wiemy, że litera prawa administracyjnego jest DURA LEX z wielkiej litery – tam jest czysta, twarda litera prawa i koniec kropka. 

Jedyne co mogę poradzić wobec powyższego, by zapobiec nieporozumieniom w tej kwestii, to złożenie stosownego wniosku do sądu rodzinnego. 

Tekst i foto: Dorota Dziemianowicz